جمهوري اسلامي ايران با داشتن بيشترين تعداد همسايگان در قياس با ساير كشورهاي جهان در موقعيتي كاملاً استراتژيك در منطقه آسيا و اقيانوسيه حد فاصل آسيا / اروپا و آفريقا در همسايگي كشورهاي نفت خيز حاشيه خليج فارس كه سهم قابل توجهي از مخازن نفت و گاز جهان را در اختيار دارند، قرار گرفته و با داشتن مقام دوم از نظر ذخائر نفت و گاز در ميان كشورهاي جهان، در فاصله نزديكي از اروپا ، هند و چين بعنوان مراكز عمده مصرف انرژي حال و آينده جهان قرار دارد.
اين موقعيت خاص جغرافيايي، امكان سوآپ نفت و گاز از كشورهاي شمالي واقع در حاشيه درياي خزر و آسياي مركزي و ساير كشورهاي نفت خيز منطقه از قبيل عراق به خليج فارس و درياي عمان را نيز فراهم نموده است كه اين امر از جميع جهات سياسي، اقتصادي و استراتژيك واجد اهميت مي باشد.
وجود مخازن نفت و گاز مشترك با كشورهاي همسايه در خشكي و دريا نيز از مباحث مهم و مطرح در اين منطقه مي باشد كه با توجه به وضعيت كنوني ايران در ميان كشورهاي جهان و مطرح بودن بحث تحريم هاي بين المللي و سياست هاي محدود كننده و كارشكنيهاي بين المللي موجود بر عليه ايران، در خور توجه دقيق و سياست گذاريهاي مناسب و كارآمد مي باشد تا در عرصه اين رقابت تنگاتنگ و نا عادلانه، حداكثر منافع ممكن براي كشور تامين گردد.
اهم وظايف اين معاونت را مي توان به شرح ذيل طبقه بندي نمود:
1-روابط بين الملل در صنعت نفت
وزارت نفت درصدد توسعه روابط دو يا چند جانبه با كشورهاي همسايه در اولويت نخست و سپس با كشورهاي آسيايي و افريقايي و آمريكاي لاتين مي باشد. در اين راستا معاونت امور بين الملل و بازرگاني به عنوان عامل كليدي در ايجاد و بسط اين روابط، اهداف و وظايف ذيل را دنبال مي نمايد:
•تهيه و تنظيم مأموريتها ، اهداف، خط مشي ها و سياست گذاري كلان و حاكميتي وزارت نفت و نظارت بر اجراي آنها در امور بين الملل و بازرگاني
•ايجاد هماهنگي بين معاونتهاي مختلف وزارت نفت، سياستگذاري و ارائه خطمشيهاي لازم در ارتباط با اموربين الملل و بازرگاني صنعت نفت كشور
•نظارت بر فعاليتهاي بينالمللي شركتهاي تابعه و فرعي وزارت نفت و هماهنگي و انطباق آنها با خط مشيهاي اقتصادي، فني و سياسي كشور
•تهيه دستور العمل براي انجام فعاليتهاي بينالمللي وزارت نفت و نظارت بر اجراي صحيح آن
•شركت در كميسيونهاي مشترك وزارت نفت با كشورهاي متقابل و هماهنگي كليه فعاليتهاي هيأتهاي وزارت نفت در اين كميسيونها
•نظارت و سرپرستي روابط بينالمللي و نظارت بر امور نمايندگيهاي خارج از كشور وزارت نفت
2- بررسي قراردادهاي بين المللي نفتي
انعقاد قراردادهاي بين المللي در صنعت نفت يكي از شيوه هاي جذب منابع مالي خارجي محسوب مي گردد. از اين رو، فراهم نمودن زمينه و چگونگي انعقاد اين قراردادها و در نهايت نظارت بر اين روند به شرح زير در حيطه وظايف اين معاونت بشمار ميرود:
•پيش بيني ظرفيت جذب منابع تامين مالي خارجي بخشهاي مختلف صنعت نفت به تفكيك انواع منابع
•ارزيابي شيوههاي متداول جذب سرمايهگذاري خارجي در سطح جهاني
•ارائه روش ها و الگوهاي مناسب جذب سرمايههاي خارجي در ايران با تأكيد بر بخش نفت، گاز و پتروشيمي
•تحقيق ، مطالعه و بررسي قوانين و مقررات بالادستي، پايين دستي ، صادرات و ... مرتبط با نفت، گاز و پتروشيمي كشورهاي طرف تعامل
•انجام تحقيق، تنظيم گزارشات لازم، ارائه پيشنهاد و راهكارها به وزير محترم نفت در رابطه با مسائل بينالملل و بازرگاني نفت و گاز بويژه در رابطه با چگونگي انعقاد بهينه قراردادها
•هماهنگي و اعمال نظارت بر انعقاد قراردادهاي خارجي مربوط به انتقال و فرآورش نفت و گاز و فرآورده هاي نفتي