خبر تکی



با دستور رییس جمهوری:

صادرات نفت ایران از پایانه جاسک آغاز شد

تاریخ انتشار:1400/4/31

طرح ملی و راهبردی انتقال نفت خام گوره به جاسک با حمایت و راهبری وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران و با بهره‌مندی حداکثری از توان شرکت‌های ایرانی به ثمر نشست و صادرات نفت کشور از پایانه جاسک برای نخستین‌بار عملیاتی شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت نفت، فرآیند رسمی بارگیری و صادرات نخستین محموله نفت خام از پایانه جاسک روز پنجشنبه (۳۱ تیرماه) با فرمان رئیس‌جمهوری آغاز و هدف دیرینه متنوع‌سازی مبادی صادرات نفت کشور محقق شد.

اجرای طرح انتقال نفت خام گوره به جاسک با حدود ۲ میلیارد دلار اعتبار مصوب با هدف ایجاد ظرفیت انتقال روزانه یک میلیون بشکه نفت خام و ذخیره‌سازی و صادرات آن از طریق پایانه جدید جاسک، تضمین استمرار صادرات نفت، تمرکززدایی از پایانه‌های صادراتی و متنوع‌سازی آن و توسعه پایدار و اشتغال‌زایی در سواحل مکران اجرا می‌شود که تاکنون ظرفیت ۳۰۰ هزار بشکه نفت (در روز) ایجاد شده است و این ظرفیت به‌تدریج و در آینده‌ای نزدیک به روزانه یک میلیون بشکه می‌رسد.

سهم بیش از ۹۰ درصدی ساخت داخل و استفاده حداکثری از توان پیمانکاران و سازندگان ایرانی از مهمترین ویژگی‌های این طرح ملی به شمار می‌آید به طوری‌که در مسیر اجرای آن، ۲۵۰ پیمانکار و تولیدکننده داخلی مشارکت داشته‌اند و با اتکا به توانمندی‌های داخلی، بعضی از تجهیزات و کالاهای مورد نیاز این طرح برای نخستین بار در کشور ساخته شده است که از جمله آن می‌توان به ساخت تختال، ورق و لوله متناسب با سیال ترش، مواد اولیه پوشش لوله FBE، پمپ‌های غول‌پیکر ۲.۷ مگاواتی BB۳، شیرهای موتوری ۴۲ اینچ کلاس ۹۰۰ و سیستم کنترل تمام‌ایرانی اشاره کرد؛ طبیعی است اتکای حداکثری به ظرفیت‌های داخلی صرفه‌جویی‌های کلان ارزی نیز برای کشور به دنبال داشته است.

ویژگی قابل توجه دیگری که در این طرح ملی خودنمایی می‌کند، ساخت و راه‌اندازی حدود هزار کیلومتر خط لوله انتقال نفت خام طی کمتر از ۲ سال با اتکای کامل به توانمندی‌های داخلی است که این عملیات جهادی نیز در دل خود رکوردهایی نظیر ۲۵۰ کیلومتر لوله‌گذاری طی یک‌ماه و یا ۴۵۰ کیلومتر تست هیدرواستاتیک طی یک‌ماه را بر جای گذاشته است. بخش فراساحلی این طرح نیز با همت شبانه‌روزی و تنها طی چندماه عملیاتی شده است.

این طرح که در آینده با تکمیل و توسعه و همگامی با احداث پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها می‌تواند سبب آبادانی، تولید و رونق فعالیت‌های اقتصادی در منطقه مکران شود، تا رسیدن به مرحله کنونی برای بالغ بر پنج هزار نفر به صورت مستقیم و ۱۵ هزار نفر به صورت غیرمستقیم اشتغالزایی کرده که در تمام مراحل کار، سهم نیروهای بومی قابل توجه بوده است.

طرح انتقال نفت خام گوره به جاسک که از سنوات گذشته تاکنون، همواره از طرح‌های اولویت‌دار و استراتژیک نظام جمهوری اسلامی ایران بوده است، طی سال‌های اخیر در دستور کار جدی وزارت نفت قرار گرفت و به‌رغم مشکلات و فشارهای ناشی از تحریم و با وجود شیوع ویروس کرونا که بعضا بسیاری از کسب‌وکارها را در سطح کشور متوقف کرد و یا به تعطیلی کشاند، با حمایت دولت و راهبری وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران (به کارفرمایی شرکت‌ مهندسی و توسعه نفت و شرکت نفت و گاز پارس) و با همت جهادی و شبانه‌روزی صنعتگران داخلی و کارکنان توانمند صنعت نفت به مرحله اجرا درآمد و اکنون در آخرین روزهای کاری دولت دوازدهم به ثمر نشسته است. این طرح و تداوم پیگیری‌ها برای توسعه صنایع در منطقه مکران، بی‌شک می‌تواند آغازی بر پایان محرومیت‌ها در این منطقه باشد.

رئیس جمهوری: صادرات نفت ایران از اتکا به تک پایانه خارک خارج شد

رئیس‌جمهوری گفت: طرح ۲ میلیارد دلاری گوره - جاسک اهمیت بالایی در صنعت نفت دارد، ما توانستیم از اتکا به تک اسکله‌ای که تنها پایانه نفتی خارک بود خارج شویم.

در این گزارش، دکتر حسن روحانی، روز پنجشنبه (۳۱ تیرماه) در آیین بهره‌برداری از طرح ملی خط لوله انتقال نفت گوره - جاسک، با بیان اینکه امروز، روزی تاریخی برای ملت ایران است، گفت: بی‌تردید اهمیت این طرح با گذشت زمان برای مردم روشن و مشخص می‌شود.

وی افزود: این طرح، اقدام بزرگ ملی برای صادرات نفت با هدف ایجاد پایانه جدید صادراتی است که اهمیت بالایی در این صنعت دارد، افتتاح امروز بسیار حائز اهمیت است و شاید بگوییم بزرگ‌ترین افتتاح دولت یازدهم و دوازدهم، امروز اتفاق افتاد.

رئیس‌جمهوری با تاکید بر اینکه افتتاح امروز نسبت به آینده ایران بسیار با اهمیت است، تصریح کرد: دشمن در زمان جنگ اقتصادی در دو جبهه نفت و صادرات نفت و دیگری در بانک و نقل و انتقال پول در حال جنگ با ما بود، البته تحریم‌های زیادی برای ما ایجاد کرد، اما این دو نمونه (نفت و بانک) اهمیتی بسیار دارد.

روحانی اعلام کرد: تصورشان این بود که وقتی بتوانند صنعت و صادرات نفت را مختل کنند و آن را به صفر برسانند ایران دیگر استفاده از ارز برایش غیرممکن است، اما در مدت ۴ ماه نخست امسال بیش از ۵ میلیارد دلار بانک مرکزی ارز تامین کرده که این نشانه شکست دشمن است.

وی به موضوع تحریم نیز اشاره کرد و گفت: دولت در زمینه تحریم نیز همه کارهای لازم را برای رفع آن انجام داده است، ما همه کارها را در این زمینه انجام دادیم و اگر قانون مجلس شورای اسلامی جلو ما را نگرفته بود تحریم برداشته شده بود.

توانستیم از اتکاء به تک اسکله‌ای و پایانه‌ای خارج شویم

رئیس‌جمهوری ادامه داد: طرح ۲ میلیارد دلاری امروز اهمیت بسیاری برای صنعت نفت دارد زیرا ما توانستیم از اتکا به تک اسکله‌ای که تنها پایانه نفتی ما خارک بود خارج شویم، بمباران اسکله ای در خارک در سال ۶۴ شد صادرات نفت ما را قطع کرد، اما امروز ایران هر وقت لازم بداند صادارت نفت را از دریای عمان انجام خواهد داد.

روحانی گفت: یک نفتکش اگر بخواهد از پایانه نفتی خارک بارگیری کند زمان طولانی‌تر خواهد بود، خلیج‌فارس مسائل و مشکلات خود را دارد، اما زمان و مسائل راهبردی برای ما اهمیت دارد، از این رو وقتی به مقام معظم رهبری اعلام کردم که چنین طرحی در حال اجرا داریم ایشان گفتند این طرح راهبردی‌ترین طرح ایران می‌شود

آغاز صادرات نفت ایران از دریای عمان در تاریخ ثبت شد

وی با بیان اینکه طرح گوره - جاسک افتخاری برای وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران است، افزود: امروز در تاریخ ثبت می‌شود که در تیرماه ۱۴۰۰ نفت ایران از دریای عمان صادر شد.

رئیس‌جمهوری تصریح کرد: ما در اجرایی کردن این طرح در جنگ اقتصادی قرار گرفتیم، نوع و سایز لوله‌ای که ما در این طرح احتیاج داشتیم خاص و ۴۲ اینچ بود که باید از خارج کشور خریداری می‌کردیم، تحریم هم موانعی ایجاد کرد، اما همین تحریم سبب شد این طرح ۱۰۰ درصد ملی و ایرانی باشد، از ورق تا لوله گرفته تا شیرآلات و پمپ‌های آن و بقیه ملزومات آن ساخت داخل و ایرانی هستند.

روحانی با اشاره به اینکه ده‌ها پیمانکار در این پروژه فعال بودند، اعلام کرد: این کار عظیم و بزرگ به دست فرزندان ایرانی انجام شده است که افتخار دیگری برای ما است، ساحل مکران به‌عنوان ثروتی ملی و جاسک یک مرکز مهم دریایی برای ما به شمار آید، امروز زمینه برای سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی در آن منطقه آماده است.

وی گفت: جنوب ایران همیشه میزبان چنین بهره‌برداری‌هایی در بخش نفت و گاز بوده است، دیار خوزستان در جنگ هشت ساله ایستاده و دفاع کرد و مردمی دارد که همیشه در صحنه هستند، اما دولت یازدهم و دوازدهم برای مردم این منطقه کارهای بسیاری انجام داد چه برای آب و فاضلاب و چه برای محصولات کشاورزی و کانال‌کشی و زه‌کشی زمین‌های آن منطقه، همه برای این سرزمین تلاش کرده‌اند، البته در این سال خشکسالی مردم را آزار می‌دهد. همه تلاش خود را انجام می‌دهیم تا مشکلات این منطقه هرچه سریع‌تر برطرف شود.

زنگنه: جلوه‌های کم‌نظیر ساخت داخل و در هم شکستن تحریم‌ها در طرح جاسک

وزیر نفت با تشریح مراحل توسعه خط انتقال نفت خام گوره – جاسک تأکید کرد: در این طرح ملی جلوه‌های کم‌نظیری از ساخت داخل و در هم شکستن تحریم‌ها به نمایش گذاشته شده است.

بر اساس این گزارش، بیژن زنگنه در این آیین اظهار کرد: امروز روز تاریخی در صنعت نفت ایران است و برای نخستین بار در تاریخ بیش از ۱۱۰ ساله نفت ایران عملیات صادرات نفت از سواحل مکران در دریای عمان آغاز می‌شود.

وی با اشاره به اینکه ایجاد سامانه ایجاد پایانه صادراتی نفت خام در منطقه مکران، از سال‌‌های اولیه دهه ۱۳۶۰ و اوج جنگ تحمیلی، مطرح بود، افزود: ساخت خط لوله انتقال نفت به نام «محرم»، بر همین اساس آغاز شد که با پایان جنگ این خط رها شد و بخشی از این خط لوله انتقال به قطر ۵۶ اینچ به طول حدود ۲۲۰ کیلومتر در استان بوشهر به انتقال آب به مناطق ساحلی اختصاص یافت.

وزیر نفت با یادآوری اینکه در جریان سفر سال ۱۳۹۲ جنابعالی (رئیس جمهوری) به استان هرمزگان، این فکر دوباره به‌طور جدی مطرح شد و براین اساس، پس از بررسی کارشناسی موضوع، توجیه اقتصادی، فنی و محیط زیستی، این طرح با اعتبار نزدیک به ۲ میلیارد دلار در شورای اقتصاد تصویب و ابلاغ شد، افزود: فرآیند ساخت و تأمین تجهیزات از سال ۱۳۹۷ آغاز و عملیات لوله‌گذاری این طرح به‌صورت رسمی تیرماه ۱۳۹۹ با دستور جنابعالی آغاز شد.

ذخیره‌سازی ۱۰ میلیون بشکه نفت خام در جاسک

زنگنه با بیان خط لوله به‌عنوان بخشی از طرح داری گوره-جاسک قطر ۴۲ اینچ (۱۰۶سانتی متر) و طول ۱۰۰۰ کیلومتر از منطقه گوره در استان بوشهر نفت خام سنگین و نیمه سنگین را به جاسک در استان هرمزگان منتقل می‌کند، افزود: در مسیر این خط لوله ۵ تلمبه‌خانه، ۱۰ پست برق، حدود ۳۰۰ کیلومتر خط انتقال نیرو و ۲ ایستگاه توپکرانی قراردارد.

وی ادامه داد: در پایان زنجیره نیز یک واحد اندازه‌گیری، یک ایستگاه توپک‌رانی و سپس تأسیسات بارگیری نفت خام که اساس آن شامل ۳ گوی شناور ، ۳ دستگاه میترینگ، ۶ خط لوله زیردریایی ۳۶ اینچ (در مجموع به طول ۳۶ کیلومتر) قراردارد،همچنین حوضچه آرامش و اسکله پشتیبانی و خدماتی در حال اجراست.

وزیر نفت با بیان اینکه در پایانه جاسک ۲۰ مخزن با مجموع حجم ۱۰ میلیون بشکه ذخیره‌سازی نفت خام در حال اجراست، تصریح کرد: اکنون، نفت خام پس از طی مسافت تقریبی هزار کیلومتر بدون هیچگونه مشکل عملیاتی به بندر جاسک رسیده و در حال بارگیری در کشتی است. (زیرا مخازن آماده نبود نفت به‌صورت مستقیم در کشتی بارگیری شده است)

زنگنه با بیان اینکه بخش‌هایی که امروز به بهره‌برداری می‌رسد شامل هزار کیلومتر خط لوله، ایستگاه تلمبه‌خانه شماره ۲، تاسیسات ارسال و دریافت توپک و تجهیزات و بارگیری در پایانه جاسک با ظرفیت ۳۰۰ هزار بشکه در روز است، افزود: مجموع پیشرفت کل طرح ۸۲ درصد است و تاکنون بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیارد دلار در این طرح هزینه شده است و برق تلمبه خانه‌های مورد نیاز در مسیر این خط لوله در ظرفیت کامل ۱۰۰ مگاوات است.

وی با اشاره به اینکه شرکت‌های مهندسی و توسعه نفت (متن) و نفت و گاز پارس به ترتیب مسئولیت بخش‌های خشکی و دریایی این طرح را به‌عهده داشتند،  اظهار کرد: قراردادهای امضا شده با پیمانکاران در شرکت متن یک میلیارد و ۱۵۰ میلیون دلار بوده که تاکنون ۹۷۰ میلیون دلار پرداخت شده است و در شرکت نفت و گاز پارس قراردادهای امضا شده با پیمانکاران و تامین‌کنندگان ۳۰۰ میلیون دلار بوده که تاکنون ۲۰۰ میلیون دلار آن پرداخت شده و پیشرفت فیزیکی از پیشرفت مالی بالاتر بوده است.

وزیر نفت با بیان اینکه بهره‌برداری از خط و تلمبه‌خانه‌ها و تأسیسات مسیر به شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت سپرده شده که دارای بالاترین تجربه حرفه‌ای در بخش بهره‌برداری از خطوط لوله نفت و فرآورده است، گفت: عملیات بارگیری و صادرات نفت خام از جاسک هم‌اکنون از سوی نفت وگاز پارس انجام می‌شود، اما در ماه‌های آینده به‌طور کامل به شرکت پایانه‌های نفتی ایران واگذار می‌شود.

بهره برداری کامل از جاسک؛ ابتدای ۱۴۰۱

وزیر نفت با بیان اینکه این طرح در ابتدای سال ۱۴۰۱ به بهره‌برداری کامل می‌رسد، افزود: ظرفیت انتقال کنونی روزانه ۳۰۰ هزار بشکه‌ای نفت این خط لوله،  آبان‌ماه به روزانه ۴۰۰ هزار بشکه، دی‌ماه به ۵۰۰ هزار بشکه و با آمدن تلمبه‌خانه و مخزن ذخیره در جاسک به ۷۵۰ هزار بشکه و اسفندماه به ظرفیت یک میلیون بشکه در روز می‌رسد، بهره‌برداری تدریجی از طرح‌های بزرگ موضوعی طبیعی است.

زنگنه با تاکید بر اینکه در همه بخش‌های طرح خط لوله گوره - جاسک استانداردهای ملی و بین‌المللی از جمله استانداردهای IPS، API و ASME رعایت شده است، افزود: این طرح جلوه کم نظیر از در هم شکستن تحریم‌ها  و تکیه بر توان داخل بوده است.

وی ادامه داد: زمان آغاز عملیات اجرای این طرح قرارداد خرید ۴۰۰ هزار تن لوله‌های مقاوم به هیدروکربور ترش (NACE) با شرکت‌های خارجی امضا شد اما این شرکت‌ها بخش اندکی از لوله‌ها را تحویل دادند و از تحویل بقیه آن امتناع کردند، در تامین پمپ‌ها هم با همین مشکل روبه‌رو شدیم.

وی ادامه داد: برای تولید تختال (فولاد مبارکه) و رسیدن به ورق (فولاد اکسین خوزستان) و سپس تحویل آن به لوله‌سازها یک کار یکساله بین شرکت ملی نفت ایران و فولاد مبارکه و شرکت فولاد اکسین انجام شد و ما بخش اصلی ورق برای نخستین بار داخلی‌سازی شد.

وزیر نفت تصریح کرد: در بخش پمپ نیز طبق طراحی اولیه به پمپ ۶ مگاواتی نیاز بود که با توجه به وجود نداشتن چنین ظرفیتی در کشور ما آن را به ۵۰ پمپ ۲.۵ مگاواتی تبدیل کردیم که در داخل ساخته شد، اکنون چهار پمپی که در ایستگاه شماره ۲ کار می‌کند پمپ‌هایی است که ۶ شرکت ایرانی ساخته‌اند.

مسیر مشتریان نفت ایران کوتاه شد

زنگنه با ابراز امیدواری از اینکه این طرح به‌عنوان مهمترین طرح پایه‌ای زمینه‌ساز توسعه منطقه مکران و کلید توسعه اقتصادی این منطقه باشد، اعلام کرد: مجوز اجرای سه طرح پالایشگاهی با ظرفیت پالایش روزانه ۹۰۰ هزار بشکه نفت خام در این منطقه صادر شده و در حال انجام است که این طرح‌ها می‌تواند صنایع پایین‌دستی هم داشته باشد.

وی ادامه داد: پروژه ساخت ۱۰ میلیون بشکه مخازن ذخیره‌سازی نفت خام بر پایه روش قراردادی ساخت، بهره‌برداری و واگذاری (BOT) با سرمایه‌گذاری بیش از  ۲۳۰ میلیون دلار ازسوی بخش خصوصی در حال ساخت است.

وزیر نفت افزود: ما به دنبال این هستیم که در این منطقه یک هنرستان صنعتی بسازیم که بتوانیم نیروهای ماهر مورد نیاز طرح‌های کنونی و آینده منطقه را از مردم استان هرمزگان تأمین کنیم که این توسعه انسانی نیز اثری ماندگار در بلندمدت خواهد داشت.

زنگنه با بیان اینکه بیش از ۵ هزار هکتار زمین در جاسک تحصیل شده است که به‌تازگی قرار شد ۱۱۰۰ هکتار آن به سازمان بنادر و دریانوردی برای ایجاد یک اسکله تجاری عظیم اختصاص یابد، گفت: در واقع ما هم‌اکنون یک پایانه صادراتی داریم که برای نخستین بار نفت را از دریای عمان صادر می‌کند و این موضوع سبب افزایش ظرفیت صادرات ایران، تنوع و انعطاف در پایانه‌های صادراتی به‌منظور کاهش ریسک‌های عملیاتی و امنیتی می‌شود.

وی با اشاره به اینکه بهره‌برداری از این خط لوله سبب کوتاه‌تر شدن مسیر رفت و برگشت مشتریان نفت کشور حدود هزار مایل دریایی می‌شود، گفت: هزینه انتقال نفت به جاسک از ۶۰ سنت با نفتکش به حدود ۴۰ سنت با خط لوله کاهش می‌یابد.

وی تصریح کرد: در این طرح بیش از ۲۵۰ شرکت بزرگ و کوچک داخلی، ظرفیت تولید خود را به این طرح اختصاص داده‌اند و نزدیک ۱۰ هزار نفر فعالیت کردند.

وزیر نفت در پایان با تشکر از جمعی از مدیران نفت اظهار کرد: این خط لوله ایرانی‌ترین و سریع‌ترین خط لوله‌ای بود که ساخته شده است و امروز مرحله نخست بهره‌برداری را داریم، همچنین این پروژه یکی از راهبردی‌ترین طرح‌های این دولت بود که بحمدالله به بهره‌برداری رسید، به ملت ایران و جنابعالی (رئیس جمهوری) تبریک می‌گویم و امیدوارم ماموریتمان را در یکی از راهبردی‌ترین طرح‌های دولت به خوبی انجام داده باشیم.

دهقانی: راهبردی‌ترین، ایرانی‌ترین و سریع‌ترین مگاپروژه صنعت نفت عملیاتی شد

مشکین‌فام: نقش کلیدی پایانه جاسک در آینده تجارت انرژی ایران