شنبه 18 مرداد 1399   17:07:44

 
شنبه 29 فروردين 1394
زمانی برای همراهی

نویسنده: مینو مرتاضی

برای یافتن راهکار هایی برای ساماندهی وضعیت زنان بی سرپناه باید به علل و عواملی که موجب بی سرپناهی زنان می شود توجه کرد. به نظر می رسد عواملی که موجب بی سرپناهی زنان می شود فقر، اعتیاد، خشونت های خانگی علیه زنان و نبود قوانین حمایت کننده از زنان در برابر چنین خشونت هایی است.

یعنی با وجود اینکه زنان عمده ترین آسیب ها را از خشونت های خانگی می بینید ولی در قانون جرمی تحت عنوان «خشونت خانگی» نداریم و همچنین از آنجا که بر اساس قوانین خانواده در ایران زن در خانواده از جمیع جهات تحت الحمایه مرد در نقش شوهر یا پدر قرار دارد، اگر پدر یا شوهری به دلایل متعدد از جمله اعتیاد، بیکاری یا بیماری های جسمی و روانی یا انحرافات جنسی از مسوولیت حمایت زن یا دخترش شانه خالی کند یا زن و دختری به دلیل نا هنجاری های موجود در خانواده و فامیل دچار بحران های هویتی و تحقیر و تمسخر یا در معرض انواع خشونت های روانی و اقتصادی و فیزیکی و جنسی قرار گیرد نهایتا می تواند منجربه بیرون راندن یا فرار زن ها و دختران از خانه و بی سرپناه شدن آنها شود.

از آنجا که علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد، در وهله نخست باید با تدوین و تصویب قوانین حمایتی مربوط به تامینات اجتماعی زنان مستقل از مردان و تامین حداقلی رفاه مانع خروج و فرار زن از خانه و بی سرپناه شدن او شد. و همچنین با تدوین و تصویب قوانین بازدارنده خشونت های خانگی را در زمره جرایم عمدی تلقی کرده و مورد پیگیری قانونی قرار داد و به این ترتیب گام های ابتدایی و اساسی برای جلوگیری از بی سرپناهی عمدی و غیرعمدی زنان برداشت.
 
نابرابری ها و تبعیض های اجتماعی و اقتصادی باعث شده که زنان از منابع و درآمد های ملی سهم کافی نداشته باشند. از این رو صرف نظر اندک جمعیت زنان مرفه صاحب مهارت و مالکیت، اکثریت زنان طبقه متوسط و نیمه مرفه و کم درآمد ایرانی که جمعیت زنان خانه دار را تشکیل می دهند، باوجود کار دایمی و یکنواخت و بی مزد و بیمه و بازنشستگی خانگی، ناگزیرند برای برخورداری از سرپناه که حق اولیه و طبیعی هر انسان است، چشم به دست فتوت و بخششگر همسر یا پدر داشته باشند و در حسرت داشتن سرپناهی از آنِ خود، تن به شرایطی بدهند که نابرابری در توزیع منابع را در خانواده و جامعه نهادینه و باز تولید می کند.

 بدیهی است که تاسیس خانه های امن برای سامان دادن زنان بی سرپناه ضروری است، اما با توجه به افزایش ضریب زنان بی سرپناه و فراری از خانه، اگر به ریشه ها توجه نشود، هر قدر خانه های امن و سلامت و بازپروری تاسیس شود، مشکل حل نخواهد شد. واقعیت این است که ریشه های بی سرپناهی دختران و زنان، در خانواده است و باید راهکاری اندیشید تا زنان و دختران در خانواده نیز بیش از اینکه تحت حمایت مرد یا پدر قرار داشته باشند، تحت حمایت پر قدرت قانون قرار گیرند. تجربه ثابت کرده است زنانی که دارای مهارت های شغلی و کاری هستند، تن به فرار و خیابان خوابی و خیابان گردی نمی دهند.

تبعیض های جنسیتی و عدم توانمند سازی زنان و نداشتن تخصص و مهارت در کار، سبب شده زنان در شرایط بحران عاطفی و فرار از خانه، به ابتدایی ترین وسیله تامین غذا و سرپناه، یعنی تن فروشی روی بیاورند. از این رو تاسیس مراکز آموزشی و مهارت یابی زنان می تواند وسیله خوبی برای خود باوری و سامان یابی زنان توسط زنان باشد. واقعیت این است که جامعه و خانواده مسوولیت و گناه بی سرپناهی زنان را برعهده نمی گیرد و به این قبیل زنان احترام نمی گذارد و حتی حمایت از آنها را با تحقیر و تبعیض در هم می آمیزد و کرامت انسانی آنها را باز پروری نمی کند.

از نظر جامعه سوختن و ساختن برای زنان فضیلت محسوب می شود، اما دختران جوان این طور فکر نمی کنند. نکته مهم دیگر این است که دختران و زنان خشونت دیده برای در امان بودن از خشونت های واقع شده نمی توانند خودشان مستقیما به خانه های سلامت یا خانه های امن مراجعه کنند و تا زنی به کوچه و خیابان آلوده نشود، نمی تواند از این خانه ها استفاده کند.

باید راهی اندیشید که زنان بتوانند با مراجعه به این مراکز ابتدا بدون پرس وجو، پذیرش شوند و سپس اگر خلاف گفته هایشان ثابت شد به مرکز دیگر معرفی شوند. شهرداری ها و شورایاری های محلات با ایجاد خانه های ارزان قیمت و مراکز کار و مهارت آموزی و باز پروری می توانند کمک های خوبی برای پناه دادن به زنان، قبل از اینکه کاملابی سرپناه شوند، باشند. به نظر می رسد وجود خطوط تلفن و خدمات سیار اورژانس اجتماعی که هم اکنون برای زنان وجود دارد در کم کردن آمار زنان بی سرپناه موثر بوده است. می توان این خطوط و مراکز را به کمک نهاد های مدنی و خدمات داوطلبانه آنها افزایش داد و برای ساماندهی زنان بی سرپناه از آنها یاری گرفت.  

(روزنامه  شرق/ شماره 2269/ تاریخ 18 فروردین 1394)
 
امتیاز دهی
 
 

تعداد بازديد اين صفحه: 148









 
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران میباشد.
استفاده از اطلاعات این سایت با ذکر منبع بلامانع است.
Best View in 1024x768