خبر - وزارت نفت



  • وزارت نفت
  • عنوان
  • ۱۳ قرارداد کلان پژوهشی صنعت نفت با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی امضا شد

گام چهارم نفت در مسیر تقویت پیوند صنعت و دانشگاه

۱۳ قرارداد کلان پژوهشی صنعت نفت با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی امضا شد

۱۳ قرارداد کلان پژوهشی ازدیاد برداشت نفت و گاز در مجموع به ارزش ۳۵ میلیون یورو و ۷۱۶ میلیارد تومان، میان شرکت ملی نفت ایران و ۱۳ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی کشور امضا شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت نفت، روز دوشنبه (۳۱ شهریورماه)، ۱۳ قرارداد کلان پژوهشی در حوزه ازدیاد برداشت میان شرکت ملی نفت ایران و دانشگاه‌های تهران، صنعتی شریف، صنعتی امیرکبیر، سهند تبریز، شیراز، صنعت نفت، آزاد اسلامی، فردوسی مشهد، علم و صنعت، شهید چمران اهواز، صنعتی اصفهان، خلیج فارس و پژوهشگاه صنعت نفت امضا شد.

این قراردادها در ادامه مسیر توسعه فناورانه مخازن نفتی که از سال ۹۳ با همکاری میان شرکت ملی نفت ایران و دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور برای بررسی راهکارهای ازدیاد برداشت ۹ میدان نفتی کلید خورده بود، با حضور وزیر نفت امضا شدند و به این ترتیب مطالعات ازدیاد برداشت ۲۲ میدان به دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور واگذار شده است.

زنگنه: دانشگاه و صنعت نفت بدون هم نمی‌توانند زنده بمانند

بیژن زنگنه، وزیر نفت در آیین امضای ۱۳ قرارداد کلان‌ پژوهشی در حوزه ازدیاد برداشت‌ میدان‌های نفت و گاز سخنان خود را با یادآوری سال ۵۹ اینگونه آغاز کرد: سال ۵۹ در بعدازظهر چنین روزی دولت بعثی عراق یک مرحله جدید را در جنگ و تجاوز به جمهوری اسلامی آغاز کرد. آن روز من کاملا یادم است؛ عصر بود در ساختمان ستاد انقلاب فرهنگی که پشت تالار وحدت بود، جلسه داشتیم که ناگهان تمام آسمان تهران پر از هواپیما شد و گفتند فرودگاه تهران را زدند.

وی ادامه داد: آن دوران را ملت ما با استقامت، شهادت، فداکاری، جهاد گذراند. اکنون اگر ما سرپا هستیم به برکت جهاد مجاهدان گمنام این سرزمین است که آن دوران را پشت سر گذاشتند. البته اکنون نیز جنگ است منتها این جنگ بدون خونریزی است که آمریکا علیه ما راه انداخته است.

وزیر نفت گفت: خاطره همه شهیدان بزرگوار، ایثارگران، خانواده‌هایشان و همه عزیزانی و رزمندگان که در دفاع مقدس فداکاری کردند و برای ما عزت آفریدند را گرامی می‌دارم.

زنگنه با این مقدمه و با بیان اینکه از مدیران دانشگاه‌ها، مسئولان پروژه‌ها در دانشگاه‌ها، استادان، دانشجوها که با حوصله و صبر زیاد این دوران را طی کردند، قدردانی می‌کنم، یادآور شد: دانشگاه و صنعت باید با هم کار کند و لازم و ملزوم هم هستند. آنها بدون هم نمی‌توانند زنده بمانند. بارها این مثال را زدم وقتی قلب فردی با مشکل روبه‌رو می‌شود یک قلب جدید به آن پیوند می زنند. تمام بدن در مقابل قلبی که پیوند زده می‌شود تجهیز می‌شود تا این پیوند را دفع کند. تمام پیشرفت بشر این است که کاری کند که این سیستم ایمنی بدن را کنترل کند که این پیوند را دفع نکند و این را به عنوان جز خودش بپذیرد و پس از آن با هم زندگی کنند.

وی با بیان اینکه من همیشه گفتم دوستان تحمل کنید، صبر کنید، حوصله کنید. این دو (صنعت و دانشگاه) با همدیگر مانند قلب پیوندی می‌مانند، تصریح کرد: دانشگاه‌ها قلب پیوندی برای نفت هستند. بدانید نفت با تمام قدرت سعی می‌کند شما را دفع کند و شما هم حوصله کنید.

وزیر نفت یادآور شد: دانشگاه‌ها خیلی حوصله کردند که از آنها تشکر می‌کنم. همکاران من هم حوصله کردند و از آنها هم متشکرم. اکنون پیوند نفت و دانشگاه برقرار شده است.

زنگنه با اشاره به اینکه ۹ قرارداد نخست بخش بالادستی صنعت نفت به سختی و به زور با دانشگاه‌ها امضا شد، تصریح کرد: ۱۳ قرارداد امروز نتیجه پیوند دانشگاه و صنعت نفت است که در کنار افزایش بازیافت و بهبود تولید دستاور بزرگی است. ما هم اگر بخواهیم دیگر نمی‌توانیم نفت و دانشگاه را از  هم جدا کنیم.

رکن نخست؛ سرمایه انسانی متخصص

وی چهار رکن را برای توسعه فناوری در بخش بالادستی صنعت نفت عنوان کرد و با بیان اینکه مهمترین موضوع در بخش بالادستی صنعت نفت افزایش ضریب بازیافت و بهبود ضریب برداشت نفت (EOR & IOR) است، توضیح داد: نخستین رکن برای توسعه فناوری ظرفیت نیروی انسانی متخصص است. اکنون دانشگاه‌های ما در بخش بالادستی نفت با تلاش‌های که از سال ۷۷ آغاز شد، وضع خوبی دارند.

وزیر نفت با یادآوری اینکه سال ۷۷ تنها ۵ یا ۶ استاد دانشگاه در بخش بالادستی نفت بود اما به برکت کارهایی که در این سال‌ها انجام شده است بسیاری از افرادی که از نفت بورس شدند و به خارج از کشور رفتند، برگشتند و سبب افتخار استادان و دانشگاه‌های ما شدند، تصریح کرد: اکنون دانشجویان فراوانی در بخش بالادست صنعت نفت فارغ التحصیل شدند یا در حال تحصیل هستند.

زنگنه تاکید کرد: بنابراین نخستین رکن توسعه فناوری، نیروی متخصص علاقه‌مند است که اکنون آن را داریم. بدون داشتن نیروی متخصص نمی‌شود از پژوهش صحبت کرد. به آن معنا که وقتی ما گروه آموزشی نفت در بالادست نداشتیم چگونه‌ می‌توانیم در باره پژوهش صحبت کنیم؟

رکن دوم؛ پژوهش

وی دومین رکن توسعه فناوری در بخش بالادست را پژوهش دانست و گفت: خوشبختانه در این بخش پیشرفت خوبی حاصل شده است و به سمتی حرکت می‌کنیم که دانشگاه‌های ما می‌توانند ادعا کنند که مطالعات برای نمونه افزایش ضریب بازیافت مخازن را انجام می‌دهند و این موضوع برای ما بسیار بسیار مهم است.

وزیر نفت ادامه داد: سرمایه‌گذاری قابل توجهی در تجهیز آزمایشگاه‌ها انجام شد، ما دانشگاه نفت و پژوهشگاه صنعت نفت را تقویت کردیم؛ البته از این پس هم دانشگاه نفت و پژوهشگاه صنعت نفت را تقویت می کنیم، اما تاکید می‌کنم انحصار برای هیچکدام از اینها را قبول ندارم یعنی اگر کسانی در دانشگاه نفت و پژوهشگاه صنعت نفت به‌دنبال این هستند که انحصاری کار کنند این را بدانند که با آنان موافق نیستم.

زنگنه با تاکید بر تقویت پژوهشگاه صنعت نفت و دانشگاه صنعت نفت در بخش پژوهش یادآوری کرد: هر دو این مجموعه هم‌اکنون برای مطالعه میدان‌های نفت و گاز با نفت قرارداد دارند، اما انحصار نه. انحصار بر خلاف رقابت در هیچ موردی خوب نیست.

وی افزود: ما نمی‌توانیم از ظرفیت عظیمی که در دانشگاه‌های مختلف کشور ایجاد شده استفاده نکنیم، جهان تغییر کرده است و ما باید متوجه این تغییرات شویم. ایران هم بسیار تغییر کرده است و باید این را بپذیریم و بر مبنای آن عمل کنیم.

 رکن سوم؛ ظرفیت‌های حرفه‌ای

زنگنه از ظرفیت‌های حرفه‌ای به‌عنوان رکن سوم توسعه فناوری در بخش بالادستی نام برد و در توضیح بیشتر آن گفت: ظرفیت‌های حرفه‌ای در دنیای امروز، ظرفیت‌هایی هستند که توسعه فناوری را سامان می‌دهد. امروز اگر کسی بخواهد کالایی را بفروشد یا خدماتی ارائه دهد اگر نتواند روز به روز کیفیت کالا و خدماتش را بالا ببرد و قیمتش را رقابتی کند، از دور رقابت خارج می‌شود.

وی بر ضرورت تقویت ظرفیت‌های حرفه‌ای در کشور تاکید کرد و از شرکت‌های اکتشاف و تولید (E&P) به‌عنوان نمونه‌ای در این زمینه نام برد و افزود: شرکت اکتشاف و تولید (E&P) به معنای شرکتی است که می‌خواهد نفت را کشف و برداشت کند، اگر شرکتی ببیند با افزایش برداشت نفت درآمد بیشتری خواهد داشت، حاضر می‌شود جدا از ما برای برداشت بیشتر نفت، پول هزینه کند.

وزیر نفت با بیان اینکه ظرفیت‌های حرفه‌ای در زمینه E&Pها، پیمانکاران عمومی، پیمانکاران EPD، حفاری، خدمات حفاری و مشاوران بالادستی مخازن مهم هستند، تصریح کرد: ما اکنون در بخش مشاوران بالادستی مخازن در کشور کمبود داریم. در تلاش هستیم مشاوران بخش‌های دیگر را در این بخش تجهیز کنیم.

رکن چهارم، مدیریت، سیستم‌ها و نظام اجرا

زنگنه چهارمین رکن توسعه فناوری در بخش بالادستی صنعت نفت را «مدیریت، سیستم‌ها و نظام اجرا» عنوان کرد و گفت: معتقدم این رکن مهمترین است. مدیریت پیشرفته، محصول فناوری است و بالاترین تأثیر را در توسعه فناوری دارد؛ یعنی هم فرزند فناوری است و هم خودش می‌تواند فناوری را توسعه دهد و این خیلی خیلی مهم است. بعضی از روش‌های اجرا سبب می‌شود ما به طور طبیعی زمینه را برای توسعه فناوری فراهم کنیم و بعضی از روش‌های اجرا توسعه فناوری را دچار مشکل می‌کند.

درهای صنعت نفت به روی پژوهشگران باز است

وی با تأکید بر اینکه در موضوع پژوهش حرکت رو به جلو بوده و به‌خوبی پیش رفته است، تصریح کرد: همانند سال‌های گذشته هیچ مضایقه‌ای برای کمک به دانشگاه‌ها ندارم، هر نشستی با دانشگاهیان داشتیم حرف‌هایشان را شنیده‌ایم. خیلی‌هایش هم منطقی بوده و سعی کرده‌ایم برای حل آن گام برداریم.

وزیر نفت تصریح کرد: دوستان، درهای صنعت نفت امروز به روی همه محققان و پژوهشگران باز است، شهرک نفت به‌طور حتم باید بشود، پارک فناوری را که مجوز آن را گرفته‌ایم، فعال می‌کنیم، صندوق پژوهش و فناوری کارش را شروع می‌کند. از استارت‌آپ‌ها، دانش‌بنیان‌ها و شتاب‌دهنده‌ها کامل حمایت می‌کنیم همچنین از ایجاد مراکز نوآوری جنب دانشگاه‌ها کاملاً حمایت و در آنها سرمایه‌گذاری می‌کنیم.

زنگنه به امضای قرارداد در بخش پایین‌دستی صنعت نفت با دانشگاه‌ها نیز اشاره کرد و با بیان اینکه در این بخش نیز کارهای مهمی انجام شده، اما به‌خوبی بخش بالادستی نبوده است، تصریح کرد: در بخش پایین‌دستی هدف ما بیشتر لایسنس است، یعنی بتوانیم به فرآیندهای تولید در بخش‌های پرمصرف همانند اوره، آمونیاک، الفین‌ها و... دست پیدا کنیم. این موضوع می‌تواند حجم بزرگی از اشتغال ایجاد کند.

وزیر نفت تصریح کرد: از همه عزیزان، استادان، رؤسای دانشگاه‌ها که با مشغله کاری و با جدیت تشریف ‌آورند، تشکر می‌کنم. این برای من مایه دلگرمی است. من متوجه می‌شوم که دوستان چقدر به این کار جدیت دارند و این دینی بر گردن من می‌گذارد، همچنین از همکارانم در نفت هم تشکر می‌کنم که زحمت کشیدند. ما از سدهای بزرگی عبور کردیم.

کرباسیان: مطالعه ۲۲ میدان نفت و گاز در دستور کار دانشگاه‌ها

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران نیز در این مراسم گفت: با احتساب ۹ قرارداد نخست طرح مطالعات پژوهشی ازدیاد برداشت میادین نفتی که پیش‌تر امضا شده بود و ۱۳ قراردادی که در همین راستا امروز امضا شد، در مجموع مطالعات فناورانه ۲۰ میدان نفتی و ۲ میدان گازی کشور به دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی سپرده شده است.

مسعود کرباسیان سابقه این نوع تعامل شرکت ملی نفت ایران با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی را به طور اجمالی مرور کرد و گفت: همکاری‌های علمی و تحقیقاتی و پژوهشی در قرادادهای میدان محور برای اولین بار در سال ۱۳۹۳ کلید خوردو با هدف شناسایی راهکارهای علمی و عملی افزایش ضریب بازیافت مخازن نفتی و گازی و در نتیجه بهبود برداشت از این مخازن، ایجاد رابطه بلندمدت، هدفمند و جهت‌یافته بین مراکز علمی و شرکت ملی نفت ایران، استفاده از دانشگاه‌ها به عنوان مشاور فناورانه و علمی به ازای هر میدان، استفاده حداکثری از توان علمی دانشگاه‌ها و بکارگیری دانش روز در صنعت نفت، جهت دادن تحقیقات و پژوهش و فناوری در دانشگاه‌ها به سمت افزایش ضریب بازیافت با استفاده از روش‌های فناورانه و نوآورانه و تجاری‌سازی و اقتصادی کردن پژوهش‌های در حال انجام در دستور کار قرار گرفت.

وی افزود: در آن مرحله، مطالعات فناورانه ۹ میدان بزرگ نفتی به دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی واگذار شد و اکنون با توجه به عملکرد خوب دانشگاه‌ها و بروز و ظهور دستاوردهای مهم در حوزه مهندسی نفت و ایجاد مراکز فناورانه تخصصی، ۱۳ میدان بزرگ نفتی و گازی دیگر به دانشگاه‌ها واگذار می‌شود.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، مبلغ قرادادهای مرحله نخست را ۲۹۳ میلیارد تومان و حدود ۱۴ میلیون یورو و مدت زمان اجرای آن را ۱۰ سال عنوان کرد و گفت: برنامه دیگری تحت عنوان مطالعات اقدام سریع (Fast Track Study) در بازه زمانی ۶ تا ۱۲ ماه نیز در حال انجام است که هدف از آن، برآورد میزان هیدروکربور درجا، ذخایر قابل استحصال و میزان ضرایب بازیافت، ارائه پروفایل پیش‌بینی تولید چاه‌ها در هر کدام از سناریوهای پیشنهادی چاه‌محور، ارائه سناریوهای مختلف افزایش تولید میدان با استفاده از رفع مشکلات تاسیسات سطح الارضی، ارائه گزارش نهایی سناریوهای افزایش تولید و اولویت بندی و برآورد اقتصادی اجرای آنها است.

به گفته کرباسیان، ذخایر این ۹ میدان در مجموع ۳۶ درصد کل حجم ذخایر نفت درجای کشور (۴۱ درصد نفت قابل برداشت) است که در قراداد ۹ میدان به دانشگاه‌ها واگذار شده است.

وی پیشرفت طرح توسعه فناورانه ۹ میدان را حدود ۲۰ درصد عنوان کرد و گفت: در اجرای این طرح، افزون بر کارشناسان شرکت ملی نفت ایران و شرکت‌های تابعه، حدود ۲۱۷ نفر شامل ۱۰۹ عضو هیئت علمی فعال هستند و حدود ۲۶۰ پایان‌نامه کارشناسی ارشد و ۴۵ پایان نامه دکترا نیز در این موارد تعریف شده است.

ایجاد مراکز فناوری در دانشگاه‌ها

وی در تشریح دستاوردهای این طرح به بررسی قابلیت افزایش ضریب بازیافت میادین، طراحی نرم‌افزار غربالگری روش‌های ازدیاد برداشت، تهیه بانک اطلاعاتی برای هر کدام از مخازن واگذار شده و ساخت مدل‌های زمین‌شناسی و مخزنی برای میادین اشاره کرد و ادامه داد: گام بلند برداشته شده در این طرح در حوزه فناوری و نوآوری، تجهیز آزمایشگاه‌های دانشگاه‌ها و ایجاد مراکز نوآوری و اقدام برای راه‌اندازی مراکز تحقیقاتی- فناورانه در دانشگاه‌های مختلف بوده است.

به گفته کرباسیان، بر مبنای قراردادهای پژوهشی ازدیاد برداشت نفت در مرحله نخست، مرکز فناوری مطالعات رسوب آسفالتین در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، مرکز فناوری آب هوشمند در دانشگاه صنعتی شریف، مرکز فناوری پلیمر در دانشگاه صنعتی سهند، مرکز فناوری سنگ‌های دیجیتال در دانشگاه تهران، مرکز فناوری ردیاب در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، مرکز فناوری مکانیسم‌های تولید در مخازن شکاف‌دار در دانشگاه آزاد و همچنین در پژوهشگاه صنعت نفت در حال شکل‌گیری است و ایجاد شبکه‌های نوآورانه و فناورانه در داخل کشور و گاه با همکاری شرکت‌های بین‌المللی از فرانسه، هلند، اتریش و همینطور با همراهی شرکت‌های دانش‌بنیان در دست پیگیری است. از این دانشگاه‌ها پنج دانشگاه جدید هستند (دانشگاه‌های علم و صنعت، خلیج‌فارس، صنعتی اصفهان، فردوسی مشهد و شهید چمران اهواز) و در مرحله اول نبودند.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در ادامه به ۱۳ قرارداد امروز اشاره کرد و گفت: مجموع مبلغ این قرادادها حدود ۷۱۵ میلیارد تومان و بیش از ۳۵ میلیون یوروست و قرار است این مطالعات پژوهشی ظرف مدت ۱۰ سال انجام شوند. در این قرادادها مطالعه ۱۴ درصد از حجم ذخایر درجای نفتی (۱۲ درصد از ذخایر قابل برداشت نفتی) واگذار می‌شود.

وی ادامه داد: با احتساب قراردادهای مرحله اول، در بخش نفت در مجموع مطالعه ۲۰ میدان نفتی به دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور واگذار شده که ذخایر این میدان‌ها ۵۰ درصد از ذخایر درجای نفتی (۵۳ درصد از کل ذخایر قابل استحصال) کشور است. افزون بر این با امضای قرادادهای پژوهشی پارس‌جنوبی و تنگ‌بیجار، حدود ۴۰ درصد از ذخایر قابل برداشت گاز کل کشور نیز جهت مطالعه به دانشگاه‌ها واگذار شده است که ارزش کل قرادادهای واگذار شده بیش از ۱۰۰۸ میلیارد تومان و حدود ۵۰ میلیون یوروست.

محمدزاده: مطالعه نیمی از ذخایر هیدروکربوری کشور به دانشگاه‌ها

معاون توسعه و مهندسی وزارت نفت گفت: با امضای قراردادهای کلان پژوهشی در حوزه ازدیاد برداشت نفت و گاز، مطالعه حدود نیمی از ذخایر هیدروکربوری کشور به دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور سپرده شده که نماد عینی تحقق پیوند صنعت و دانشگاه در وزارت نفت است.

سعید محمدزاده با بیان این مطلب به رتبه ایران در برخی شاخص‌های گزارش‌های بین‌المللی GCI و GII اشاره کرد و گفت: بر اساس مستندات موجود در موسسات‌ معتبر بین‌المللی، ایران در «تولید دانش» رتبه ۲۵ دنیا را دارد اما در بعضی از معیارها از جمله  «نفوذ دانش» در رتبه‌ مناسبی نیست. همچنین صنعت نفت ایران در تجاری‌سازی علم هنوز راه درازی پیش رو دارد.

وی با بیان اینکه کشور ما در حوزه منابع انسانی متخصص و شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها ظرفیت‌های بالقوه فراوانی دارد، ادامه داد: در ثبت‌ پتنت و انتشار مقاله‌های علمی می‌بینیم کشوری مانند چین در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است و ما نیز باید در این‌ مسیر بهتر حرکت کرده و تولید علم را به سمت تجاری‌سازی پیش ببریم.

معاون توسعه و مهندسی وزارت نفت گفت: در صنعت نفت، حدود ۲۰ سال پیش تعداد نیروی متخصص قابل توجه نبود اما با راه‌اندازی دانشکده‌های نفت در دانشگاه‌های برتر کشور، تربیت استادان و دانشجویان‌ متخصص، تقویت زیست‌بوم‌فناوری و نوآوری و تقویت زیرساخت‌های علمی و پژوهشی نفت، این وضع بسیار بهبود یافته است.

محمدزاده به نظام جامع پژوهش، فناوری و تجاری‌سازی نیز اشاره کرد و افزود: در این نظام، راه‌های تقویت ارتباط صنعت نفت و دانشگاه به‌طور ساختارمند مدنظر قرار گرفته است.
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
متنی که در تصویر می بینید عینا تایپ نمایید
نظر
نسخه قابل چاپ
    اشتراک گذاری در شبکه‌های اجتماعی